2024’te DeFi Trendleri: Liquid Restaking & LRT

Liquid staking yatırımcıların ilgisini çekti ve veriler de bunu doğruluyor. Binance Research’e göre, toplam stake edilen ETH miktarı, çekimlerin azalmasıyla birlikte katlanarak artıyor. Bunun nedeni, likidite risklerinin azalması ve LSDfi protokollerinin giderek popülerleşmesi. Liquid staking, DEX’leri geride bırakarak farklı DeFi sektörleri arasında toplam kilitli değerde (“TVL”) birinci sıraya yükseldi. Şimdi ise sırada yeni bir büyük gelişme var:  Liquid Restaking.

Liquid Staking ve Restaking Arasındaki Fark

Bu terimler birbirine oldukça benziyor ve kafa karışıklığına yol açabiliyor. Temel farklarını özetleyelim.
 

Liquid staking nedir?

Liquid staking,  Proof-of-Stake (PoS) ağlarında kullanıcıların ETH veya BNB gibi ağ token’larını stake ederek getiri elde etmesini ve bu stake edilen token’lara likidite sağlamasını mümkün kılar. Bu amaçla kullanılan “wrapped” token’lara liquid staking token’ı veya LST denir; bunlar liquid staking türevleri ya da LSD’ler ile aynı şekilde kullanılabilir. 

Kaynak: Binance Research

Üç ana LST modeli bulunur:

1. Rebasable tokens (ör. stETH) 

• Token arzı, staking ödülleri veya olası slashing cezalarına göre algoritmik olarak değişir. 
• Yerel token’a 1:1 endekslidir. 
   

2. Reward-bearing tokens (ör. rETH) 

•  Token’lar, staking ödüllerini yansıtacak şekilde zamanla değer kazanır. 
   

3. Base tokens + reward tokens (ör. Frax) 

1. Biri 1:1 endeksli olurken, diğeri ödülleri biriktirir; 
2. Frax: base — frxETH ve ödül — sfrxETH. Bu token’ları almak için Notum uygulamasını kullanabilirsiniz.

Özetle, liquid staking ile fonlarınıza her an tam erişim sağlayabilir ve herhangi bir kısıtlama olmadan unstake edebilirsiniz. Liquid staking’in öne çıkan avantajları arasında artan sermaye verimliliği,  yield farming fırsatları ve daha fazla stake edilen ağ token’ı sayesinde daha güçlü ağ güvenliği yer alır.

Liquid staking hakkında daha fazla bilgi için ilgili makalemizi okuyabilirsiniz.

 

Liquid restaking nedir?

Liquid restaking, kullanıcıların ETH’lerini stake ederek hem Ethereum’da hem de restaking protokolüyle entegre diğer ağlarda doğrulama desteği vermesini sağlar. Bu yaklaşım, Ethereum’un güvenlik katmanını kullanarak kripto ekosisteminde sermaye verimliliğini artırır ve staker’lara doğrulama hizmetlerinden ek ödüller kazandırır.

Kaynak: Entangle

Restaking sırasında, kullanıcılar liquid staking’de kullandıkları token’lar dahil olmak üzere token’larını yatırarak ek gelir elde edebilir ve diğer DeFi projelerine yatırım yapabilirler. Restaking kavramı, madencilerin birden fazla kripto parayı aynı anda kazabildiği havuzlu PoW madenciliğine benzer. 

EigenLayer ile Restaking

EigenLayer, restaking alanında öncü bir protokoldür. Kullanıcıların LST veya ETH’lerini yeniden stake ederek diğer uygulamaları güvence altına almasını ve ek ödüller kazanmasını sağlar. EigenLayer, 18 yatırımcıdan toplamda 64,5 milyon $ fon toplayarak sektörde büyük ilgi gördü.

Kaynak: DefiLlama

EigenLayer, değişiklik gerektirmeden ve kendi doğrulayıcı ağını sürdürmeden oluşturma imkânı tanır. Bu sayede güvenliği teşvik etmek için yüksek token oranlarına veya yeni bir yerel token çıkarmaya gerek kalmaz. Böylece geliştiriciler, tüm teknoloji yığınını baştan kurmak yerine sadece yenilik yapmak istedikleri alana odaklanabilirler.

Bu projeyle ilgileniyorsanız,  EigenLayer hakkındaki makalemizi inceleyebilirsiniz.

EigenLayer: Artılar ve Eksiler

EigenLayer protokolünün öne çıkan avantajları şunlardır:

1. Artan güvenlik. Mevcut Ethereum doğrulayıcılarıyla yeni AVS uygulamaları sayesinde ekonomik güvenlik artırılabilir;
2. Sermaye verimliliği. Katılan tüm ağların finansal değeri yükselir;
3. Maliyet dengelemesi. Ethereum güvenliğini artırma maliyetleri, birden fazla AVS arasında paylaştırılarak dengelenir;
4. Daha güçlü güvenlik. Sistem küreselleştikçe potansiyel saldırı maliyetleri de artar.

EigenLayer’ın başlıca dezavantajları ise şunlardır:

1. Tek hata noktası. Eğer EigenLayer’a büyük miktarda stake edilmiş ETH ile saldırı olursa, ana ağ ciddi risk altına girer.
    
2. Merkezileşme riskleri. Çok sayıda staker, tek bir uygulamanın güvenliğinden sorumlu olup cezaya tabi tutulursa, bu durum Ethereum için olumsuz sonuçlar doğurabilir.
    
3. Kârlılık riskleri. Protokoller güvenlik için Ethereum’u kullanır. Ancak EigenLayer’daki staker’lar en yüksek getiriyi seçerek kârlarını maksimize etmeye çalışabilir, bu da protokoller arasında sermaye artırma yarışına yol açabilir.
    
4. Ceza riskleri. Protokoller, daha fazla sermaye çekmek için ceza koşullarını azaltabilir ve böylece kendi güvenliklerini zayıflatabilir.

Kripto Restaking Nasıl Yapılır?

Yeniden stake (restake) için dört ana yöntem bulunur. 

Kaynak: Messari

1. Native Restaking: Doğrulayıcılar, stake ettikleri ETH’yi yeniden stake eder;
   
    
2. LSD restaking: Kullanıcılar, liquid staking sağlayıcıları (ör.  Lido, Rocket Pool vb.) üzerinden zaten stake edilmiş varlıkları yeniden stake eder;
   
    
3. LSD LP Restaking: Kullanıcılar, içeriğinde liquid staking ETH token’ı bulunan bir çiftin LP token’ını yeniden stake eder;
   
    
4. ETH LP Restaking: Kullanıcılar, ETH içeren bir çiftin LP token’ını yeniden stake eder.

 

Takip Edilmesi Gereken LRT Protokolleri

Başka hangi protokoller restaking’i kullanıyor? Şu anda konsept yeni olduğu için çok fazla protokol yok; ancak restaking alanında öne çıkan bazı projeler var.

— Kelp DAO

Kelp DAO, $180M+ TVL ile çoklu zincir liquid staking platformudur ve Stader tarafından başlatılmıştır. Platformun ana amacı, halka açık blok zincirleri için Liquid Restaking çözümleri geliştirmektir. Kelp DAO şu anda Ethereum için EigenLayer üzerinde rsETH adlı bir LRT çözümü geliştiriyor.

Kaynak: Kelp DAO

Kelp’in rsETH’si, EigenLayer gibi restaking platformlarına yatırılan likit olmayan varlıklar için likidite sağlayan bir Liquid Restaked Token’dır (LRT). 

— Ether.fi

Ether.fi, Liquid Staking Derivative (LSD) token’ı ile merkeziyetsiz ve gözetimsiz bir staking protokolüdür. Protokolün öne çıkan bazı özellikleri şunlardır:

1. Staker’lar kendi stake edilmiş ETH anahtarlarını oluşturur ve saklar;
2. Ether.fi üzerinden başlatılan tüm doğrulayıcılar bir NFT alır. (stil)

Ether.fi, staker’lar ve node operatörlerinin node’larını kaydedip altyapı hizmeti sunabileceği bir node servisleri pazaryeri oluşturulmasına imkân tanır. Bu hizmetlerden elde edilen ödüller, staker’lar ve node operatörleri arasında paylaştırılır.

Kaynak: Ether.fi 

— Renzo

Renzo, EigenLayer için strateji yöneticisidir ve kullanıcıları restaking stratejilerini yönetme konusunda yönlendirir.

Renzo’nun ezETH’si, kullanıcının restake edilmiş pozisyonunu temsil eden bir liquid restaking token’ıdır. Kullanıcılar, liquid staking token’larını (stETH, rETH ve cbETH) yatırarak ezETH alabilir. Liquid staking token’larını Renzo ile yatıran kullanıcılar, EigenLayer’daki liquid restaking limitlerini aşabilir ve EigenLayer restaking puanları kazanabilir.

Kaynak: Renzo Protocol

Bu üç protokolün her birinin kendi puan sistemi vardır: Kelp Miles, EtherFi points ve Renzo ezPoints. Bu puanları almak için ETHx (Stader) veya stETH (Lido) gibi LST’lere ihtiyacınız olur; bunları kolayca Notum uygulamasında bulup takas edebilirsiniz.

Liquid Staking & Liquid ReStaking Token’ları

Liquid Staking Token’ları (LST), stake edilen Ethereum (veya başka bir PoS blok zinciri token’ı) miktarını ve ilgili ödülleri temsil eder. LST’lerin en büyük avantajı, kullanıcıya likidite sağlaması ve staking avantajlarını kaybetmeden varlıklara belirli bir ölçüde erişim sunmasıdır. 

Liquid Restaking Token’ları (LRT), EigenLayer restaking temelinden türetilir ve bir ETH veya ETH LST ile ilgili staking ve restaking ödüllerini kapsar.

Kaynak: EigenLayer

LRT token’ları, restaking ile DeFi arasında köprü kurar.  Böylece LST sağlayıcıları, restaking pozisyonlarının likit temsillerini oluşturur ve bunları yönetişimle yönetir. Bu sayede LST sağlayıcıları, iyi tanımlanmış risk profilleri oluşturabilir; kullanıcılar ise restake edilen varlık portföylerini daha etkin yönetebilir ve daha esnek stratejiler geliştirebilir. Bu yaklaşım, restaker’lara DeFi’ye katılırken restaking avantajlarından da yararlanma fırsatı sunar.

Restaking’in Avantajları

Restaking, DeFi alanında önemli avantajlar sunar. 

1. Protokoller için ekonomik güvenlik:
   Address Verification Service (AVS) sayesinde mevcut doğrulayıcılarla ekonomik güvenlik seviyesi artırılabilir.
    
2. Daha yüksek finansal değer: 
   Tüm katılımcı ağlar daha yüksek finansal değere ulaşır.
    
3. Protokoller için daha fazla esneklik:
   Protokoller, uygulama seviyesindeki tercihlerine odaklanabilir ve konsensüs ile slashing koşulları üzerinde tam kontrol sahibi olur.
    
4. Artan sermaye verimliliği:
   Restaking, staker’ların ek sermaye ayırmadan birden fazla hizmeti destekleyen doğrulama faaliyetlerinden ödül kazanmasını sağlar. 
   Bu da sermaye verimliliğini artırır ve ödüller doğrulama hizmetlerinden birikir.

Liquid Restaking’in Riskleri

Her yatırım fikrinde olduğu gibi, restaking’in de bazı doğal riskleri bulunur.  

• Operatör iş birliği riski: Doğrulayıcılar, aynı restake edilmiş ETH’yi kullanarak bir ağda iş birliğiyle saldırı düzenleyip TVL’yi ele geçirmeye çalışabilir.
   
• Merkezileşme: Yüksek işlem gücüne sahip doğrulayıcılar, birden fazla ağda restaking alanını kontrol edebilir.
   
• Ethereum’un aşırı yüklenmesi: Vitalik Buterin’in endişesi, zincirin konsensüsünün aşırı yüklenmesidir.

 

Sonuç

Liquid restaking, DeFi alanında kesinlikle dikkat çeken bir kavram. EigenLayer ve KelpDAO gibi projelerin başlatılması, LRT çözümleriyle restaking’e erişimi demokratikleştirdi.

Restaking’in Ethereum ekosistemine entegre edilmesi, yeni LED projeleri için giriş engellerini aşan ve mevcut protokollerin güvenliğini artıran daha sermaye verimli bir model sunmada önemli bir kilometre taşıdır. Restaking, Ethereum üzerinde daha esnek ve merkeziyetsiz inovasyonun yolunu açıyor. 

Bizi sosyal medyada takip edin

Web Sitesi | DApp | Twitter | Discord | Telegram | Mirror | DeBank

📖 Yasal Uyarı: Notum veya Tangem herhangi bir yatırım, vergi, hukuki veya muhasebe tavsiyesi vermez. Bu makale yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kripto para piyasası risk içerir. Lütfen kendi araştırmanızı yapın ve dikkatli işlem yapın.
 

SSS: Liquid restaking

1. Restaking nedir?
   
   Restaking, sermaye verimliliğini artırmayı hedefleyen yeni bir DeFi anlatısıdır. Kullanıcılar, aynı token’ı hem ana blok zincirinde hem de diğer protokollerde stake ederek birden fazla ağı aynı anda güvence altına alabilir. Restaking, ek protokolleri güvenceye almak için kullanıcılara ek ödüller sunar.
    
2. Restaking nasıl çalışır?
   
   Restaking, kullanıcıların aynı ETH’yi hem Ethereum’da hem de diğer protokollerde stake ederek tüm bu ağları aynı anda güvence altına almasını sağlar. Böylece mevcut güven ağı kaldıraç olarak kullanılabilir.
   
   Ancak kullanıcılar ETH’lerini yeniden stake etmeye karar verdiklerinde, artan slashing riskiyle karşı karşıya kalır. Bu nedenle, restaker’lar daha fazla risk üstlendikleri için daha yüksek staking ödülleriyle telafi edilir.
   
    
3. En popüler restaking platformları hangileridir?
   
   Şu anda piyasada çok fazla staking protokolü yok. Restaking, DeFi pazarında yeni bir kavram olup popülerlik kazanmaktadır. Restaking ile ilişkili bazı protokoller arasında Kelp DAO, Ether.fi ve Renzo yer alır.
   
    
4. LRT nedir?
   Liquid Restaked Token’lar (LRT), bu likidite potansiyelini ortaya çıkarır ve getirileri maksimize etmek için ek bir kaldıraç katmanı sunar. Kullanıcılar, LRT’leri bir Liquid Restaking protokolü aracılığıyla yatırabilir. 
    
5. ETH nasıl restake edilir?
   
   ETH’nizi yeniden stake etmek için şu adımları izleyin: Bir Web3 cüzdanı oluşturun. Eigenlayer uygulamasına bağlanın. Bir restaking yöntemi seçin. Yatırımı onaylayın.
   
    
6. EigenLayer nedir?
   
   EigenLayer, Ethereum ağı üzerinde inşa edilen ve “restaking” kavramını hayata geçiren yenilikçi bir protokoldür. Bu protokol, Ethereum’un stake edilmiş sermaye tabanına ve merkeziyetsiz doğrulayıcı setine erişim sağlar.