Proof-of-burn (PoB): Bu algoritma nedir ve nasıl çalışır?

Çoğu kripto para ağı, proof-of-work (PoW) ve proof-of-stake (PoS) konsensüs algoritmalarını kullanır. Chia'nın kullandığı ve sabit disk alanı kanıtı gerektiren proof-of-space gibi daha “egzotik” algoritmalar da mevcuttur. Ayrıca, yok etme kanıtı isteyen algoritmalar da bulunur! Bu yazıda, proof-of-burn kavramını tanıtıyor ve token yakmayı gerektiren bu algoritmanın nasıl çalıştığını açıklıyoruz.

PoB nasıl çalışır?

PoB’nin temelinde, blok zincirine yeni bir blok ekleme ve ödül alma hakkı elde etmek için belirli sayıda coin yakmak vardır.

Herkes, sanal madencilik yatırımı olarak belirli miktarda coin yakabilir. Coin’lerin yok edilmesi, kullanıcının kısa vadeli kayıpları göze alarak blok zinciriyle uzun vadeli iş birliği yapmaya ve madencilik hakkı elde etmeye istekli olduğunu gösterir. Ayrıca, ne kadar çok coin yakılırsa, bir sonraki bloğu üretme şansı da o kadar artar.

Bu açıdan PoB, PoW’ye benzer: Yakma işlemi, madencilik ekipmanı satın almaya benzetilebilir. Proof-of-burn konsensüsünü kullanan blok zincirlerinde, her coin yaktığınızda aslında sanal bir madencilik cihazı satın almış olursunuz ve yaktığınız coin miktarı arttıkça bu “cihazın” gücü de artar.

Yakma işlemi oldukça basittir: Coin’ler, geri çekilemeyen veya harcanamayan özel bir “yakıcı adrese” gönderilir. Bu adres rastgele oluşturulur ve özel anahtarı yoktur. İşlem, dağıtık deftere kaydedilir ve kriptonun yakıldığının kanıtı olur.

PoB mekanizmasının nasıl kurulduğuna bağlı olarak, madenciler ya çalıştıkları ağın kendi coin’ini ya da Bitcoin gibi başka blok zincirlerinin kripto paralarını yok edebilir.

Zamanla, madencinin yaktığı coin’lerin payı azalır ve blok üretme şansını artırmak için daha fazla coin yakması gerekir. Bu yönüyle de PoB, PoW’ye benzer; çünkü PoW’de de madenciler sürekli daha güçlü ekipman almak için yatırım yapmak zorundadır.

PoB, PoS ile de benzerlik gösterir: Ödül almak için belirli miktarda kripto para harcamanız gerekir. Ancak staking’den farklı olarak, bu varlıkları geri alamazsınız; yakıcı adrese gönderildiklerinde kalıcı olarak dolaşımdan çıkarılırlar.

PoB’nin avantajları ve dezavantajları

Proof-of-burn’ün bazı avantajları şunlardır:

Pahalı ekipman satın almaya gerek yoktur. PoB konsensüs protokolüne sahip blok zincirlerinde kripto para madenciliği yapmak için pahalı ekran kartlarına veya ASIC cihazlara ihtiyacınız yoktur – yalnızca bir dizüstü bilgisayar ve bir kripto cüzdan yeterlidir. 

• Enerji verimliliği. PoB ağı, PoW konsensüsüne sahip ağlara göre daha az elektrik tüketir.
• Deflasyon. Coin yakmak, kalan coin’lerin fiyatını yükseltir.
• Merkeziyetsizlik. PoB konsensüsünde madencilik yöntemi sayesinde, ekipman gücünü artırmak için büyük madencilik havuzlarına katılmaya gerek yoktur. Bu da blok zincirinde daha fazla merkeziyetsizlik sağlar. 
• Uzun vadeli iş birliği ve taahhütlerin yerine getirilmesi teşvik edilir. Yakma işlemi, kullanıcıları yatırım geri dönene kadar ağın yararına çalışmaya motive eder.

PoB’nin başlıca dezavantajları:

• PoB’nin ölçekli verimliliği kanıtlanmamıştır, çünkü bu algoritma henüz yaygın olarak benimsenmemiştir.
• PoS ağlarında stake edilen parayı geri almak mümkünken, PoB blok zincirlerinde bu imkânsızdır. Yakılan coin’ler kalıcı olarak kaybolur.
• Blok oluşturma sırasında doğrulama süreci, diğer algoritmalara göre daha uzun sürer; çünkü çözülen problem ile ödül arasında doğrudan bir bağlantı yoktur. PoB’de tüm katılımcılar, token yakarak bir şekilde “problemi çözer”.

Sonuç

Proof-of-burn algoritması, PoW ve PoS konsensüs protokollerine ilginç bir alternatif sunar ve her ikisinin de en iyi yönlerini birleştirmeyi amaçlar. Henüz gelişiminin ilk aşamalarında olan bu teknoloji, çok az proje tarafından uygulanmıştır. Slimcoin (SLM) ve Counterparty (XCP) örnek olarak gösterilebilir. Eğer işlem hızları sorunu çözülür ve yüksek yük altında başarılı testler yapılabilirse, PoB; proof-of-work, proof-of-stake ve bunlara dayalı diğer konsensüs protokollerine gerçek bir alternatif olabilir.