Kripto Para Madenciliği Nedir?

Madencilik, blok zincirinde yeni bloklar oluşturma işlemidir. İşlemlerin geçerliliğini doğrulayıp ağa eklemek için madenciler karmaşık matematiksel problemleri çözer. Bu işlemler, belirli özelliklere sahip bir hash bulmak için yapılır (blok hash değeri, ağın madencilik zorluğu göstergesinden küçük veya eşit olmalıdır). Problemi ilk çözen, bloğu blok zincirine ekler ve ödül alır.

Madenciler, güçlü bilgisayar ekipmanlarıyla ağların çalışmasını destekler; böylece ağlar merkeziyetsiz ve güvenli kalır. Madenciler, zincirdeki bir sonraki bloğu oluşturduklarında yeni kripto tokenları ve/veya komisyonlar şeklinde ödül alırlar.

Madencilik üç ana işlevi kapsar: işlemleri doğrulamak, blok oluşturmak ve yeni coin üretmek.

Basitçe anlatmak gerekirse, blok zinciri güvenli bir veritabanıdır ve performansı belirli bir sunucu tarafından değil, yüz binlerce bilgisayar tarafından desteklenir. Bu bilgisayarların sahipleri olan madenciler, ağın yerel coini ile ödüllendirilir.

Madenciliğin tarihi

İlk madenci, Bitcoin'in yaratıcısı Satoshi Nakamoto'dur. BTC ilk çıktığında, bilgisayarın merkezi işlem birimi (CPU) ile madencilik yapmak mümkündü.

Grafik işlem biriminin (GPU) Bitcoin madenciliğinde ilk kez kullanılmasını sağlayan kişi, ArtForz takma adını kullanan biriydi. Temmuz 2010'da ilk madencilik çiftliği olan “Artfarm” ile bir fotoğraf paylaşıp altı günde 1.700'den fazla BTC kazandığını açıkladı.

Video kartlarının madencilikte kullanılması bir devrim başlattı; CPU ile kripto madenciliği önemini yitirirken, GPU üreticileri arasında adeta bir yarış başladı. Eylül 2010'da NVIDIA ekran kartları için CUDA tabanlı bir madenci yayımlandı, aynı yıl ekim ayında ise ATI Radeon OpenCL tabanlı bir çözüm sundu. Madenciler toplu şekilde ekran kartı almaya başladı ve madencilik endüstriyel ölçekte büyüdü.

İlk ASIC'ler 2012'de ortaya çıktı. Kripto dünyasında ASIC (application-specific integrated circuit), belirli bir kripto parayı belirli bir algoritmayla kazmak için tasarlanmış bir çiptir. Bu güçlü, tek amaçlı cihazlar coinleri çok daha hızlı kazabilir ve (ASIC madenciliğini destekleyen ağlarda) ekran kartıyla madencilik etkisiz hale geldi.

Madencilik yöntemleri

Kripto para madenciliğinin üç ana yolu vardır.

Cloud mining

Bu yöntem en basitidir ve yeni başlayanlar için uygundur. Ekipman araştırmak, satın almak, kurmak ya da yapılandırmak zorunda değilsiniz. Bunun yerine, uzaktaki bir sunucudan belirli bir hash rate hacmi kiralarsınız.

The hash rate is the total computing power required by the network to mine coins. The term also refers to the number of hashes that mining equipment can calculate per second. The higher the figure, the more powerful the equipment.

Bu yöntemde, gerçek kripto madenciliği sizin adınıza çalışan profesyoneller tarafından yürütülür. Tek yapmanız gereken, cloud hizmetindeki kişisel hesabınıza bakiye yüklemek ve madencilikten elde edilen ödülleri kripto cüzdanınıza çekmektir.

Unutmayın, %100 kâr garantisi yoktur. Madenciliğe başlarken tüm risklerin farkında olmalısınız. Ayrıca, dolandırıcılara karşı dikkatli olmak için cloud hizmetinizi özenle seçmelisiniz.

Solo mining

Bu yöntemde kripto paraları tek başınıza kazarsınız. Ekipmanı kendiniz seçip satın almanız ve yapılandırmanız gerekir.

Solo madenciliğin her geçen yıl zorlaştığını belirtmek gerekir. Örneğin, Bitcoin'i bağımsız olarak kazmak artık neredeyse imkânsız. Buna rağmen, son zamanlarda birkaç başarı hikâyesi yaşandı. 23 Mayıs 2023'te, 750 TH/s işlem gücüne sahip bir solo madenci, Bitcoin blok no. 790.958'i kazdı.

23 Mayıs'ta Bitcoin ağının hızı 367,07 EH/s idi. Sadece 750 TH/s hash rate ile madencinin bloğu çözme ihtimali 1/489.000'di.

Ocak 2023'te ise, sadece 10 TH/s donanım hash rate'ine sahip bir solo madenci de bağımsız olarak bir Bitcoin bloğu kazdı. Madencinin ağdaki hash rate payı yalnızca %0,000000036'ydı. O dönemdeki madencilik zorluğuna göre, bu hash rate ile bir madencinin ortalama 500 yılda bir blok kazması beklenirdi.

Bazı olağanüstü şanslar olsa da, Bitcoin ağında tek başına blok kazmak çok nadir görülür. Bu nedenle, solo madencilik yapan kişi sayısı çok azdır; çoğu madenci bir araya gelip pool'larda madencilik yapmayı tercih eder.

Bitcoin madenciliğinde bugün kullanılan muazzam işlem gücünü ve ASIC'siz denemenin ne kadar zor olduğunu daha iyi göstermek için, terahash kavramını biraz daha somutlaştırabiliriz. NVIDIA GeForce RTX 3080 ekran kartının 100 MH/s hızla çalıştığını varsayarsak (ki bu oldukça iyimser bir tahmin), ilk madencinin “mütevazı” 750 TH/s'si 7,5 milyon RTX 3080 karta denk gelir; ikinci örnekte ise 10 TH/s üretmek için 100.000 ekran kartı gerekir. Ortalama bir ASIC ise yaklaşık 10 TH/s hız sunabilirken, gelişmiş modeller 200 TH/s'ye ulaşabilir.

Mining in pools

Bu yöntem, kripto para madenciliğinde ekipman gücünü birleştirir ve katılımcıların karmaşık hesaplamaları hızlıca yapmasını sağlar. Pool, büyük bir hesaplama görevini daha küçük parçalara ayırıp madencilere dağıtan bir sunucuya dayanır. Pool'da bir koordinatör, katılımcıların işini takip eder ve ödülleri aralarında paylaştırır.

Kripto para madenciliğine nasıl başlanır?

Öncelikle, bilgi, beceri ve maddi durumunuzu gerçekçi şekilde değerlendirmeniz gerekir. Bilgisayar kasasını rahatça söküp takabilmeli ve ekipman ile yüksek elektrik faturaları için bütçeniz olmalı.

Kripto madenciliğine başlamak için şu adımları izleyebilirsiniz:

Madencilik riskleri: Kripto madenciliği ne kadar kârlı?

Madenci olmaya karar verdiyseniz, kazancınızı etkileyen tüm riskleri göz önünde bulundurmalısınız.

Öncelikle, kripto piyasasındaki yüksek volatiliteyi unutmamak gerekir. Bir token'ın değeri aniden düşerse, kârınız önemli ölçüde azalabilir. Böyle bir durumda, kazdığınız coin tekrar değerlenene kadar beklemek isteyebilirsiniz. Ancak bazen bu gerçekleşmez ve madenciler, zararlarını bir nebze karşılamak için ekipmanlarını satmak zorunda kalır.

Ayrıca, madenciler sürekli olarak ekipmanlarını yükselttiği için, bir süre sonra madencilik çiftliğiniz daha güçlü cihazlarla rekabet edemeyebilir.

Ekipman arızası da başka bir risktir ve yedek parça fiyatları ucuz değildir.

Elbette, kripto varlıklarınızı güvende tutmayı da unutmamalısınız. Madencilik çiftliğiniz saldırıya uğrayabilir ve tüm kazancınızı kaybedebilirsiniz. Ayrıca, coinlerinizi güvenilir olmayan bir yerde saklarsanız, sonunda tüm birikiminizi yitirebilirsiniz. Bu nedenle, Tangem Wallet gibi dünyanın en güvenli kripto cüzdanı olan bir soğuk depolama seçeneği tercih etmelisiniz.

Sonuç

Pek çok uzmana göre, özellikle solo madencilik artık demode oldu. Tek başına para kazanmak çok zor ve kripto madenciliği ekipmanına yatırdığınız parayı geri kazanmak altı aydan bir buçuk yıla kadar sürebilir.

Dünya genelinde elektrik fiyatları da artıyor; bu da madenciliğin kârlılığını ciddi şekilde azaltıyor ve madencileri zarara sokabiliyor.

Madenciliğin ilk dönemlerinde, blok zinciri teknolojisi ve kripto paralardan heyecan duyan, arkasındaki fikirlerle ilgilenen insanlar bu alana yöneliyordu. Görünen o ki, işler yeniden başa döndü ve madencilik tekrar teknoloji meraklılarının alanı haline geliyor. Belki de kripto para madenciliğini bir üst seviyeye taşıyacak olanlar yine onlar olacak.